April 20, 2026

Μέτρα Παθητικής Πυροπροστασίας Κτηριακών Εγκαταστάσεων Φωτοβολταϊκών Συστημάτων

Περίληψη

Η παθητική πυροπροστασία των κτιριακών εγκαταστάσεων φωτοβολταϊκών (Φ/Β) συστημάτων αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την ασφαλή, ανθεκτική και λειτουργικά αποδοτική ενσωμάτωσή τους στο δομημένο περιβάλλον. Η αυξανόμενη εφαρμογή Φ/Β συστημάτων σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια δημιουργεί νέες προκλήσεις πυρασφάλειας, λόγω των τάσεων συνεχούς ρεύματος (DC), των καλωδιώσεων, των inverter και των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας. Η επιλογή πιστοποιημένων υλικών υψηλής πυραντίστασης, η πυροδιαμερισματοποίηση, η προστασία των διελεύσεων καλωδίων και η διασφάλιση ζωνών πρόσβασης για πυρόσβεση συμβάλλουν καθοριστικά στον περιορισμό της εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιάς.

Παράλληλα, η παθητική πυροπροστασία συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα και τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος του κτιρίου. Η διατήρηση της φέρουσας κατασκευής και της λειτουργικής συνέχειας περιορίζει τις ανάγκες αποκατάστασης ή ανακατασκευής, μειώνοντας την κατανάλωση νέων υλικών, τη μεταφορά τους και την απαιτούμενη ενέργεια. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η ανθεκτικότητα του κτιρίου και επιμηκύνεται ο κύκλος ζωής του.

 Λέξεις-κλειδιά: παθητική πυροπροστασία, φωτοβολταϊκά συστήματα, βιωσιμότητα, ανθρακικό αποτύπωμα, ανθεκτικότητα κτιρίων.

Στις 19 και 20 Μαρτίου 2026, στο Ωδείο Αθηνών, πραγματοποιήθηκε το 4ο Διεθνές Συνέδριο ΕΛ.Ι.ΠΥ.ΚΑ. 2026, με τίτλο «Πυρομηχανική και Σύγχρονες Προκλήσεις στην Πυροπροστασία». Το συνέδριο αποτέλεσε «σημείο συνάντησης της βιομηχανίας, των μηχανικών, των θεσμικών φορέων της Πολιτείας και της επιστημονικής κοινότητας».‘Οπως προλογίζει η κ. Μ. Φούντη, Ομότιμη Καθηγήτρια του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, «για πρώτη φορά στην Ελλάδα φέρνονται κοντά η βιομηχανία, οι μηχανικοί, οι φορείς της Πολιτείας και η επιστημονική κοινότητα, ώστε να συνεργαστούν ουσιαστικά σε ένα πεδίο με αυξανόμενη τεχνική και κοινωνική σημασία».

Η κ. Μ. Φούντη αναφέρθηκε στο γεγονός ότι «οι σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις στον κατασκευαστικό τομέα δημιουργούν νέες απαιτήσεις και σύνθετες προκλήσεις πυρασφάλειας. Τα κτίρια γίνονται ολοένα πιο σύνθετα, υψηλότερα και ενεργειακά αποδοτικότερα, ενώ ζητήματα όπως η διάδοση της φωτιάς, η συμπεριφορά των υλικών σε υψηλές θερμοκρασίες, η έκλυση τοξικών παραπροϊόντων, η πυροπροστασία των ενεργειακών εγκαταστάσεων και η ασφάλεια των υψηλών κτιρίων βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της επιστημονικής και τεχνικής συζήτησης.» 

Η πυροπροστασία αποτελεί βασικό στοιχείο της βιωσιμότητας, καθώς βελτιώνει την ενεργειακή και λειτουργική απόδοση, διασφαλίζει τη συνεχή λειτουργία των υποδομών και συμβάλλει σε ευνοϊκότερο περιβαλλοντικό ισοζύγιο καθ’ όλο τον κύκλο ζωής του κτιρίου.Τα φωτοβολταϊκά (Φ/Β) συστήματα εισάγουν έναν επιπλέον παράγοντα κινδύνου πυρκαγιάς, κυρίως λόγω των τάσεων συνεχούς ρεύματος (DC), των καλωδιώσεων και των inverter. Ως εκ τούτου, τα μέτρα παθητικής πυροπροστασίας είναι κρίσιμα για τον περιορισμό της εξάπλωσης της φωτιάς και την προστασία του κελύφους του κτιρίου.

Η ολοκληρωμένη μελέτη πυροπροστασίας, η ορθή εφαρμογή της και η κατάλληλη επιλογή υλικών περιορίζουν σημαντικά την πιθανότητα εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιάς, ενώ παράλληλα παρατείνουν τον κύκλο ζωής των εγκατεστημένων συστημάτων και ενισχύουν τη συνολική ανθεκτικότητα του κτιριακού αποθέματος.Ιδιαίτερη σημασία έχει η πυροπροστασία της οροφής (roof fire performance), η οποία αξιολογείται ως ενιαίο σύνολο, δηλαδή ως συνδυασμός του φωτοβολταϊκού συστήματος με τη διαμόρφωση και τα υλικά της οροφής ή της στέγης. Η παράμετρος αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα σε δημοτικά και δημόσια κτίρια, όπως κτίρια εκπαίδευσης και πολιτισμού, όπου η επιχειρησιακή συνέχεια και η προστασία των χρηστών είναι ύψιστης σημασίας.

Σε ό,τι αφορά την αντίδραση των υλικών στη φωτιά, συνιστάται η επιλογή πιστοποιημένων φωτοβολταϊκών πάνελ και συστημάτων στήριξης, καθώς και υλικών επένδυσης υψηλής κατηγορίας πυραντίστασης, όπως κατηγορίες A1 ή A2 σύμφωνα με το EN 13501-1. Παράλληλα, πρέπει να αποφεύγονται εύφλεκτα υποστρώματα, όπως ασφαλτικές μεμβράνες χωρίς προστασία, ενώ συστήνεται η χρήση μη καύσιμων ή χαμηλής αναφλεξιμότητας μονωτικών υλικών και μεμβρανών.Ιδιαίτερα στις επίπεδες στέγες με θερμομόνωση, είναι εξαιρετικά σημαντική η πυροδιαμερισματοποίηση. Αυτό επιτυγχάνεται με τη διακοπή της συνέχειας των συστοιχιών Φ/Β σε μεγάλα δώματα, τη δημιουργία ζωνών πυρασφάλειας (fire breaks) και την ευθυγράμμιση των διατάξεων με τα πυροδιαμερίσματα του κτιρίου.

Τα φωτοβολταϊκά πάνελ οφείλουν να τοποθετούνται σε επαρκή απόσταση από κρίσιμα δομικά στοιχεία, όπως απολήξεις κλιμακοστασίων, φεγγίτες, αεραγωγούς και λοιπές τεχνικές διελεύσεις, με παράλληλη διασφάλιση των απαιτούμενων ζωνών πρόσβασης για την επέμβαση των μέσων πυρόσβεσης, σύμφωνα με τις προβλέψεις του εκάστοτε ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε εγκαταστάσεις μεγάλης επιφάνειας, όπου η πρόβλεψη κατάλληλων διαδρόμων πρόσβασης, περιμετρικών αποστάσεων και ζωνών πυροδιαμερισματοποίησης καθίσταται καθοριστικής σημασίας τόσο για τον περιορισμό της οριζόντιας εξάπλωσης της πυρκαγιάς όσο και για τη διασφάλιση της ασφαλούς και άμεσης επιχειρησιακής επέμβασης.

Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δίνεται στις πυροφραγές στις διελεύσεις (penetrations) και στους χώρους μετασχηματιστών, καθώς και στην τήρηση των ελάχιστων απαιτούμενων αποστάσεων.

Τα καλώδια δεν θα πρέπει να διέρχονται ανεξέλεγκτα πάνω από πυράντοχα διαχωριστικά στοιχεία. Εναλλακτικά, απαιτείται η εγκατάστασή τους εντός πυράντοχων αγωγών ή φρεατίων.Όπου καλωδιώσεις Φ/Β διαπερνούν πλάκες, τοιχοποιίες ή στέγες, απαιτείται χρήση πυράντοχων σφραγιστικών υλικών και ειδικών collars / wraps, ώστε να διατηρείται ο απαιτούμενος δείκτης πυραντίστασης (EI).

Εξίσου σημαντική είναι η παθητική πυροπροστασία των καλωδιώσεων, μέσω:

  • χρήσης καλωδίων χαμηλής εκπομπής καπνού και αλογόνων (LSZH)
  • τοποθέτησης σε μεταλλικούς δίσκους ή κανάλια
  • αποφυγής επαφής με εύφλεκτα υλικά
  • ειδικής προστασίας κατά τη διέλευση από πυροδιαμερίσματα και δάπεδα

Προβλέπεται επίσης ξεχωριστή πυροδιαμερισματοποίηση για χώρους ηλεκτρολογικών πινάκων, inverter DC/AC και συσσωρευτών, με πυράντοχους τοίχους (π.χ. EI 60), πυράντοχες θύρες και αποφυγή εγκατάστασης σε οδεύσεις διαφυγής.Συμπληρωματικά, απαιτείται κατάλληλος και επαρκής φωτισμός ασφαλείας, σύμφωνα με τα ισχύοντα πρότυπα.Πρόσθετα συστήματα ασφαλείας, όπως πυροσβεστήρες σε κατάλληλα σημεία, ανιχνευτές σφαλμάτων και συσκευές έγκαιρης ανίχνευσης ηλεκτρικού τόξου (arc fault detection), συμβάλλουν στην άμεση απενεργοποίηση του inverter και του ηλεκτρικού κυκλώματος.Αντίστοιχα, συστήματα αυτόματης διακοπής της παροχής ενέργειας από τα Φ/Β πάνελ και ανίχνευσης σπινθήρων ενισχύουν σημαντικά το συνολικό επίπεδο πυρασφάλειας.

Είναι σαφές ότι ο σχεδιασμός πυροπροστασίας μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την απόδοση, την ανθεκτικότητα και την περιβαλλοντική υπευθυνότητα ενός κτιρίου. Επηρεάζει τόσο τη θερμική και μηχανική καταπόνηση του κελύφους όσο και τη διατήρηση της φέρουσας κατασκευής, διασφαλίζοντας παράλληλα τη λειτουργική συνέχεια του κτιρίου.

Επιπροσθέτως, μειώνεται το ανθρακικό αποτύπωμα που θα προέκυπτε από την παραγωγή και χρήση νέων υλικών αποκατάστασης, από τη μεταφορά τους στο έργο, καθώς και από την πρόσθετη καταναλισκόμενη ενέργεια που θα απαιτούνταν σε περίπτωση επισκευής ή ανακατασκευής.

Καταληκτικά, η πυροπροστασία δεν αποτελεί μόνο τεχνική απαίτηση συμμόρφωσης, αλλά ουσιαστική παράμετρο βιώσιμου σχεδιασμού. Ένα κτίριο που μπορεί να αντέξει σε ακραίες συνθήκες, όπως η πυρκαγιά, διατηρεί τη λειτουργικότητά του, επιμηκύνει τον κύκλο ζωής των υποδομών και παρουσιάζει σαφώς μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε ορίζοντα κύκλου ζωής. Με αυτή την έννοια, η παθητική πυροπροστασία συνδέεται άμεσα με την ανθεκτικότητα, τη βιωσιμότητα και τη μακροχρόνια ενεργειακή απόδοση του δομημένου περιβάλλοντος.

Οι πληροφορίες βασίζονται στις παρουσιάσεις των ομιλητών:

κ. Πυραγός Πέτσας Χ. Δημήτριος, Στέλεχος του Τμήματος Προληπτικής Πυροπροστασίας της Διεύθυνσης Νομικής Υποστήριξης του
Αρχηγείου Π.Σ Ελλάδα με θέμα: «Μέτρα και Μέσα Πυροπροστασίας Εγκαταστάσεων Ηλεκτροπαραγωγής από Αιολική,
Ηλιακή Ενέργεια και Αποθήκευσής της σε Συστήματα Συσσωρευτών Ιόντων Λιθίου
»

κα Αικατερίνη Αρναούτη, SeniorSustainabilitySpecialist, NovalProperty, Μηχανολόγος | Αεροναυπηγός Μηχανικός, Ελλάδα, με θέμα:

«Πυροπροστασία ως Παράγοντας Βιωσιμότητας: Απόδοση, Ανθεκτικότητα και Περιβαλλοντική Υπευθυνότητα»

Σόνια Σαρκισιάν 
Αρχιτέκτων Μηχανικός B.Eng. M.Eng. M.Sc.
In this article:
Share on social media:
Facebook
Twitter
LinkedIn
Telegram

Related articles